LEADER 2023–2027 – Στήριξη Ιδιωτικών Επενδύσεων για την Τοπική Ανάπτυξη

Σκοπός
 
Η Παρέμβαση Π3-77-4.1 «Στήριξη για Τοπική Ανάπτυξη μέσω του LEADER (ΤΑΠΤοΚ – Τοπική Ανάπτυξη με Πρωτοβουλία Τοπικών Κοινοτήτων)» του Στρατηγικού Σχεδίου ΚΑΠ 2023–2027 αποσκοπεί στην ενίσχυση της τοπικής ανάπτυξης, μέσω επενδύσεων που ανταποκρίνονται στις ανάγκες και στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά κάθε περιοχής.
 
Το νέο LEADER υλοποιείται μέσω των Ομάδων Τοπικής Δράσης (ΟΤΔ), οι οποίες εφαρμόζουν εγκεκριμένες στρατηγικές τοπικής ανάπτυξης και εκδίδουν επιμέρους προσκλήσεις για την υποβολή επενδυτικών προτάσεων. Το ισχύον εθνικό πλαίσιο εφαρμογής καθορίζεται από την υπ’ αριθ. 161876/22.06.2026 Κοινή Απόφαση, η οποία δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Β΄4030/02.07.2026 και αντικατέστησε το προηγούμενο πλαίσιο του 2025.
 
Μέσω των Τοπικών Προγραμμάτων δύνανται, ανάλογα με την πρόσκληση κάθε ΟΤΔ, να ενισχύονται επενδύσεις που αφορούν ενδεικτικά:

• τη μεταποίηση γεωργικών προϊόντων,
• τη μεταποίηση για την παραγωγή μη γεωργικών προϊόντων,
• τον δασοκομικό τομέα,
• τη βιοτεχνία και χειροτεχνία και την παραγωγή ειδών μετά την πρώτη μεταποίηση,
• τον τουρισμό,
• την παροχή υπηρεσιών,
• την εξοικονόμηση ενέργειας και νερού, τη βιοοικονομία και την κυκλική οικονομία,
• δράσεις εκπαίδευσης και κατάρτισης,
• δράσεις συνεργασίας και δικτύωσης,
• καθώς και άλλες παρεμβάσεις που συνδέονται με την κοινωνική, πολιτιστική και περιβαλλοντική ανάπτυξη των τοπικών περιοχών.

 
Οι υποπαρεμβάσεις που τελικά είναι διαθέσιμες δεν είναι υποχρεωτικά ίδιες σε κάθε περιοχή, αλλά προσδιορίζονται στην αντίστοιχη πρόσκληση της ΟΤΔ.
 
Δικαιούχοι
 
Ανάλογα με την υποπαρέμβαση και τους ειδικούς όρους της εκάστοτε πρόσκλησης, δυνητικοί δικαιούχοι μπορούν να είναι:

• φυσικά πρόσωπα,
• υφιστάμενα ή υπό ίδρυση νομικά πρόσωπα,
• πολύ μικρές, μικρές και, όπου προβλέπεται, μεσαίες επιχειρήσεις,
• ιδιωτικοί φορείς,
• συνεταιριστικά ή συνεργατικά σχήματα,
• σύλλογοι, οργανώσεις και λοιποί τοπικοί φορείς,
• καθώς και φορείς του δημόσιου ή ευρύτερου δημόσιου τομέα για τις υποπαρεμβάσεις στις οποίες προβλέπεται η συμμετοχή τους.

 
Η ακριβής ιδιότητα του δικαιούχου εξετάζεται ανά υποπαρέμβαση και ανά Τοπικό Πρόγραμμα.
 
Προϋποθέσεις Συμμετοχής
 
Οι βασικές προϋποθέσεις συμμετοχής εξειδικεύονται από την πρόσκληση της εκάστοτε ΟΤΔ. Ενδεικτικά, οι επενδυτικές προτάσεις θα πρέπει:

• να υλοποιούνται εντός της επιλέξιμης περιοχής παρέμβασης του αντίστοιχου Τοπικού Προγράμματος,
• να εμπίπτουν σε ενεργοποιημένη υποπαρέμβαση και σε επιλέξιμη δραστηριότητα,
• να έχουν ολοκληρωμένο και λειτουργικό χαρακτήρα,
• να είναι σύμφωνες με την εγκεκριμένη τοπική στρατηγική,
• να πληρούν τους όρους επιλεξιμότητας του δικαιούχου και της επένδυσης,
• να συγκεντρώνουν την απαιτούμενη βαθμολογία σύμφωνα με τα κριτήρια επιλογής της αντίστοιχης πρόσκλησης,
• και να συνοδεύονται από τις απαιτούμενες άδειες, εγκρίσεις και δικαιολογητικά, ανάλογα με το είδος και το στάδιο ωριμότητας της επένδυσης.

 
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στην ακριβή τοποθεσία της επένδυσης, καθώς οι περιοχές εφαρμογής προσδιορίζονται από κάθε ΟΤΔ και μπορεί να εξαιρούνται συγκεκριμένες πόλεις, οικισμοί ή εντός σχεδίου περιοχές.
 
Καθεστώς Ενίσχυσης
 
Το εφαρμοζόμενο καθεστώς ενίσχυσης διαφοροποιείται ανάλογα με την υποπαρέμβαση.
Για αρκετές επιχειρηματικές δράσεις, όπως επενδύσεις βιοτεχνίας, χειροτεχνίας, τουρισμού και υπηρεσιών, η ενίσχυση μπορεί να χορηγείται βάσει του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/2831 για τις ενισχύσεις ήσσονος σημασίας (de minimis).
Στο πλαίσιο του συγκεκριμένου Κανονισμού, το συνολικό ποσό ενισχύσεων de minimis που μπορεί να λάβει μία ενιαία επιχείρηση δεν μπορεί να υπερβαίνει τις 300.000€ σε οποιαδήποτε περίοδο τριών ετών, λαμβανομένων υπόψη και των λοιπών ενισχύσεων de minimis που έχουν χορηγηθεί στην ίδια ενιαία επιχείρηση.
Για άλλες υποπαρεμβάσεις εφαρμόζονται διαφορετικές κανονιστικές βάσεις, όπως ο Κανονισμός (ΕΕ) 2021/2115.
 
Επιλέξιμες Δαπάνες
Στο πλαίσιο των επενδυτικών υποπαρεμβάσεων του LEADER δύνανται, ανάλογα με την εκάστοτε πρόσκληση και το είδος της επένδυσης, να ενισχυθούν ενδεικτικά:

• Αγορά οικοπέδου, υπό τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις και περιορισμούς.
• Κατασκευή, επέκταση και βελτίωση ακινήτων, καθώς και διαμόρφωση του περιβάλλοντος χώρου.
• Σύνδεση με δίκτυα ηλεκτροδότησης, υδροδότησης, τηλεφωνίας και γεωθερμίας εντός των ορίων του οικοπέδου της επένδυσης.
• Αγορά, μεταφορά και εγκατάσταση μηχανολογικού, παραγωγικού και λοιπού εξοπλισμού που εξυπηρετεί τη λειτουργία της επένδυσης.
• Εξοπλισμός Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, εξοικονόμησης ύδατος και επεξεργασίας αποβλήτων.
• Συστήματα ασφαλείας και πυροπροστασίας.
• Απόκτηση ή ανάπτυξη λογισμικού, διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας, αδειών, δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας και εμπορικών σημάτων.
• Δαπάνες για σχεδιασμό συσκευασίας, σήμανση και δημιουργία αναγνωρίσιμου σήματος προϊόντος.
• Προβολή και προώθηση, όπως δημιουργία ιστοσελίδας, έντυπο υλικό, διαφήμιση και συμμετοχή σε εκθέσεις.
• Μελέτες και αμοιβές μηχανικών, αρχιτεκτόνων και συμβούλων, καθώς και δαπάνες υποβολής του φακέλου και τεχνικής υποστήριξης της επένδυσης.
• Απόκτηση πιστοποιήσεων ποιότητας, συμπεριλαμβανομένων των σχετικών δαπανών συμβούλου και πιστοποίησης.

 
Ειδικές Δαπάνες για Μεταποίηση και Τουρισμό
 
Για επενδύσεις μεταποίησης γεωργικών και μη γεωργικών προϊόντων, καθώς και για επιχειρήσεις βιοτεχνίας, χειροτεχνίας και παραγωγής ειδών μετά την πρώτη μεταποίηση, μπορούν επιπλέον να ενισχυθούν δαπάνες για τη διαμόρφωση χώρων προβολής και δοκιμής των προϊόντων της επιχείρησης, μαζί με τον αντίστοιχο εξοπλισμό.
 
Για επενδύσεις στον τουριστικό κλάδο, δύναται επιπλέον να είναι επιλέξιμος ειδικός εξοπλισμός για την εξυπηρέτηση τουριστικών δραστηριοτήτων και δραστηριοτήτων εναλλακτικού ή θεματικού τουρισμού. Στις επενδύσεις τουριστικών καταλυμάτων μπορεί επίσης να περιλαμβάνεται η κατασκευή οικίσκου–αποθήκης έως 40 τ.μ., για τις ανάγκες φύλαξης και εξυπηρέτησης της επένδυσης.
 
Σημειώνεται ότι η ίδρυση νέων τουριστικών καταλυμάτων ενισχύεται μόνο σε ορεινές περιοχές και σε νησιά με πληθυσμό κάτω των 3.500 κατοίκων. Ο περιορισμός αυτός δεν εφαρμόζεται στις υποδομές τύπου camping, ενώ για την ίδρυση καταλύματος απαιτείται οικοδομική άδεια ως κριτήριο επιλεξιμότητας.
 
Η επιλεξιμότητα κάθε δαπάνης πρέπει ωστόσο να εξετάζεται βάσει της συγκεκριμένης πρόσκλησης και υποπαρέμβασης.
 
Ποσοστά Ενίσχυσης
 
Τα ποσοστά ενίσχυσης δεν είναι ενιαία για όλες τις επενδύσεις και όλες τις περιοχές LEADER.
 
Σύμφωνα με το εθνικό πλαίσιο, στις βασικές επιχειρηματικές υποπαρεμβάσεις τα ανώτατα ποσοστά μπορούν να φθάνουν, ανάλογα με την υποπαρέμβαση, το μέγεθος της επιχείρησης, την περιοχή και το εφαρμοζόμενο καθεστώς ενίσχυσης, έως 65%, ενώ για συγκεκριμένες επενδύσεις που εμπίπτουν στις σχετικές περιβαλλοντικές κατηγορίες δύναται να προβλέπεται ποσοστό έως 80%.
Ειδικά για την υποπαρέμβαση Π3-77-4.1-1.7 «Εξοικονόμηση ενέργειας και νερού, ενίσχυση βιοοικονομίας και κυκλικής οικονομίας», το εθνικό πλαίσιο προβλέπει ένταση ενίσχυσης έως 80%, εφόσον βέβαια η συγκεκριμένη υποπαρέμβαση έχει ενεργοποιηθεί από την αντίστοιχη ΟΤΔ και πληρούνται οι όροι της πρόσκλησης.
 
Συνεπώς, το τελικό ποσοστό επιδότησης προσδιορίζεται ανά Τοπικό Πρόγραμμα και υποπαρέμβαση και πρέπει να ελέγχεται στην εκάστοτε πρόσκληση.

Προϋπολογισμός Επένδυσης
 
Για την Κατηγορία 1 – Ενδυνάμωση της τοπικής οικονομίας, το ισχύον εθνικό πλαίσιο προβλέπει μέγιστο προϋπολογισμό πράξης έως 300.000€.
 
Εξαίρεση αποτελεί η υποπαρέμβαση Π3-77-4.1-1.1 «Ενίσχυση μεταποιητικών μονάδων για την παραγωγή γεωργικών προϊόντων», στην οποία ο μέγιστος προϋπολογισμός μπορεί να ανέλθει έως 400.000€.
Για τις άυλες πράξεις της συγκεκριμένης κατηγορίας, ο μέγιστος προϋπολογισμός ανέρχεται έως 20.000€.
 
Τα παραπάνω αποτελούν τα ανώτατα όρια του εθνικού πλαισίου. Η εκάστοτε ΟΤΔ μπορεί, μέσω του Τοπικού Προγράμματος και της πρόσκλησής της, να εξειδικεύει περαιτέρω τα διαθέσιμα όρια και τους ειδικούς όρους.
 
Προϋπολογισμός Δράσης
 
Δεν υπάρχει ένας ενιαίος προϋπολογισμός για όλες τις ιδιωτικές επενδύσεις LEADER της χώρας. Κάθε ΟΤΔ διαθέτει συγκεκριμένο προϋπολογισμό στο πλαίσιο του εγκεκριμένου Τοπικού Προγράμματος και κατανέμει τη διαθέσιμη δημόσια δαπάνη στις υποπαρεμβάσεις που ενεργοποιεί.
Ενδεικτικά, η τρέχουσα πρόσκληση της Πέλλας διαθέτει συγχρηματοδοτούμενη δημόσια δαπάνη 2.600.000€.
 
Διάρκεια Δράσης
 
Η χρονική διάρκεια υλοποίησης και οι επιμέρους προθεσμίες προσδιορίζονται στην απόφαση ένταξης και στην πρόσκληση της αντίστοιχης ΟΤΔ.
Ως προς την επιλεξιμότητα των δαπανών, το ισχύον θεσμικό πλαίσιο προβλέπει ως γενική έναρξη της περιόδου επιλεξιμότητας την 01/01/2023. Ωστόσο, δεν είναι επιλέξιμες πράξεις των οποίων το φυσικό αντικείμενο έχει ήδη ολοκληρωθεί πριν από την υποβολή της αίτησης στήριξης.
 
Για δαπάνες και επενδύσεις που υπάγονται σε κανόνες κρατικών ενισχύσεων εφαρμόζονται επιπλέον οι ειδικοί κανόνες του αντίστοιχου καθεστώτος, επομένως η πραγματοποίηση δαπανών πριν από την αίτηση πρέπει να εξετάζεται ανά περίπτωση και ανά υποπαρέμβαση.
 
Διαδικασία Υποβολής και Αξιολόγησης
 
Οι αιτήσεις στήριξης υποβάλλονται ηλεκτρονικά μέσω του Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος Κρατικών Ενισχύσεων (ΟΠΣΚΕ), μαζί με τα απαιτούμενα δικαιολογητικά και στοιχεία του επενδυτικού σχεδίου.
Η επιλογή των πράξεων πραγματοποιείται με συγκριτική αξιολόγηση και βαθμολόγηση, βάσει των κριτηρίων επιλογής που προβλέπονται ανά υποπαρέμβαση. Χαρακτηριστικά, η πρόσκληση της Πέλλας προβλέπει ρητά συγκριτική αξιολόγηση των προτάσεων.
Ως εκ τούτου, η πλήρωση των βασικών προϋποθέσεων επιλεξιμότητας δεν συνεπάγεται αυτομάτως και την ένταξη της επένδυσης, καθώς οι αιτήσεις κατατάσσονται βάσει της βαθμολογίας τους και εντάσσονται μέχρι την εξάντληση της διαθέσιμης δημόσιας δαπάνης.
 
Ανοιχτές προσκλήσεις ιδιωτικού χαρακτήρα
 
Με βάση τις δημοσιευμένες προσκλήσεις που επιβεβαιώθηκαν στις 24/09/2026, δέχονται αιτήσεις οι εξής:
 

Περιοχή τοπικού προγράμματος	Ομάδα Τοπικής Δράσης	Περίοδος υποβολής
Πέλλα	Αναπτυξιακή Πέλλας Α.Ε.	09/09/2026, 13:00 – 18/12/2026, 15:00
Καρδίτσα–Θεσσαλιώτιδα	Αναπτυξιακή Καρδίτσας Α.Ε.	15/09/2026, 13:00 – 15/12/2026, 15:00

 
Δείτε εδώ τα ενεργά και τα αναμενόμενα επενδυτικά προγράμματα.

Για να μπορείτε απλά και γρήγορα να ενημερώνεστε, σχετικά με τις διαθέσιμες χρηματοδοτικές ενισχύσεις και να εντοπίσετε το κατάλληλο πρόγραμμα για την επιχείρηση σας εγγραφείτε στο Newsletter της Growplan.

Εάν σας ενδιαφέρει το συγκεκριμένο πρόγραμμα συμπληρώστε τη φόρμα εκδήλωσης ενδιαφέροντος της εταιρείας μας.